Een pot basilicum in de keuken, pluksla in een bak op de vensterbank of een schaaltje microgreens dat je na een paar weken al knipt: kruiden binnen kweken lukt in elk huis. Je hebt drie dingen nodig: genoeg licht, een pot die overtollig water kwijt kan en een soort die bij je plek past. Begin met soorten die snel groeien, zoals microgreens of pluksla, want daar zie je al na korte tijd resultaat. Staat je vensterbank op het noorden of is het winter, dan geeft een kweeklamp het licht dat het raam niet levert.
Wat je nodig hebt om binnen te kweken
Buiten zorgen zon en regen voor licht en water. Binnen regel je dat zelf. Voor een eerste kweek volstaat dit:
- een lichte plek, zoals een vensterbank op het zuiden of westen, of een lamp
- potten of bakken met gaten in de bodem en een schotel eronder
- luchtige potgrond voor kruiden of zaaigrond voor zaad
- zaad, stekjes of een plant om te verpotten
Geef regelmatig water, maar laat de wortels niet in natte grond staan: dan rotten ze. Overtollig water loopt via de gaten in de bodem naar de schotel. Giet die schotel daarna leeg.
Kruiden kweken binnen op de vensterbank
Je komt op drie manieren aan kruiden voor binnen: je zaait ze, je haalt een plant uit de tuin naar binnen of je verdeelt een plantje uit de supermarkt.
- Basilicum wil warmte en veel licht. Een plek bij een zonnig raam werkt het best.
- Peterselie kiemt traag, dus heb geduld na het zaaien. Is hij eenmaal opgekomen, dan groeit hij rustig door.
- Dille, kervel en koriander zaai je direct in potjes op een lichte plek.
- Bieslook en munt graaf je voor de winter met een kluit uit de tuin op. Op een warme, lichte plek binnen lopen ze opnieuw uit.
Een pot basilicum uit de supermarkt bevat veel meer plantjes dan er ruimte voor is. Verdeel de kluit in een paar kleinere polletjes, zet die elk in een eigen pot met verse potgrond en geef ze één week rust op een lichte plek. Zo groeien ze door in plaats van na een paar dagen te verwelken.
Oogst regelmatig. Knip boven een bladpaar, zodat de plant zich vertakt en voller wordt.
Welke groente past in een moestuin binnen?
Wil je groente binnen kweken, begin dan met bladgroente. Die doet het in huis het best, omdat je het blad oogst en niet op een vrucht hoeft te wachten. Pluksla en rucola kweek je in een bak of een brede pot. Knip je sla als jonge plant van zo’n 10 tot 15 centimeter hoog, dan groeit hij volgens de University of Maryland Extension nog één of twee keer terug.
Vruchtgroente zoals tomaten en paprika’s vraagt veel meer licht dan een vensterbank geeft. Binnen zaai je die vooral voor, zodat de plantjes een voorsprong hebben als ze naar buiten of naar een kas gaan.
Wil je zonder potgrond werken, dan kweek je sla en kruiden op water. Bij hydrocultuur staan de wortels in water waarin de voeding al is opgelost. Een bak voedingswater en een paar netpotjes zijn genoeg voor een kleine moestuin binnen. Een pomp heb je daarvoor niet nodig.
Microgreens kweken in één tot drie weken
Microgreens zijn jonge groenteplantjes die je oogst zodra de eerste echte blaadjes boven de kiembladen uitkomen. Je zaait ze dicht op elkaar in een ondiepe bak en knipt ze af als ze een paar centimeter hoog zijn. Volgens de University of Maryland Extension zijn ze 7 tot 21 dagen na het zaaien klaar, afhankelijk van de soort.
Zo kweek je ze:
- Vul een ondiepe bak met 2,5 tot 4 centimeter vochtige potgrond.
- Strooi het zaad dicht over de grond en druk het licht aan.
- Dek de bak af tot het zaad kiemt, zodat warmte en vocht blijven hangen.
- Zet de bak daarna op een lichte plek of onder een lamp en houd de grond vochtig, maar niet nat.
- Knip de stengels net boven de grond af zodra de echte blaadjes zich hebben geopend.
Een bak geeft één oogst: microgreens groeien na het knippen niet terug. Zaai daarom om de week een nieuwe bak als je steeds iets wilt oogsten. Sla, rucola, mosterd en Aziatische bladgroente groeien volgens dezelfde universiteit ook redelijk bij minder licht, dus daar begin je het makkelijkst mee.
Hoeveel licht heeft een plant binnen nodig?
Of je binnen iets oogst, hangt vooral af van het licht. Achter glas komt maar een deel van het buitenlicht binnen en in de winter is dat buitenlicht zelf al zwakker. Een plant met lange, dunne stengels die naar het raam buigen, krijgt te weinig licht.
Een kweeklamp vult dat tekort aan. Voor zaailingen adviseert Iowa State University een ledlamp op ongeveer 20 tot 30 centimeter boven de plantjes en 14 tot 16 uur licht per dag. Voor microgreens houdt de University of Maryland Extension zo’n 16 uur licht per dag aan. Laat de lamp nooit dag en nacht branden: een plant heeft ook een donkere periode nodig. Een timer regelt dat.
Wil je meer potten tegelijk belichten zonder dat het licht door je huis schijnt, dan houdt een kweektent of kweekkast het licht en de warmte bij elkaar.
Beginnen met binnen kweken
- Kijk hoeveel licht je plek krijgt. Een zonnige vensterbank is genoeg voor de zomer. Voor de winter of bij een donker raam heb je een lamp nodig.
- Kies een soort die bij die plek past: microgreens of pluksla voor een snelle start, basilicum en peterselie voor een lichte vensterbank.
- Gebruik potten met gaten in de bodem en verse potgrond, of een bak met voedingswater.
- Oogst regelmatig en zaai op tijd opnieuw, zodat er steeds iets te knippen valt.
Lukt een bak microgreens of een pot basilicum, dan weet je wat je plek aankan. Kies daarna een volgende soort of een lamp voor de donkere maanden.