Kokosvezel houdt veel water vast en blijft toch luchtig, ook als het nat is. Kokos neemt water makkelijker op dan potgrond. Het grote verschil zit in de voeding: kokos bevat zelf geen voedingsstoffen. Zet je een plant in kokos, dan geef je dus vanaf de eerste gietbeurt voeding. Koop kokos die gewassen en gebufferd is: wassen haalt het zout eruit, bufferen voorkomt dat de kokos calcium en magnesium uit je voeding vasthoudt.

Waar kokosvezel van gemaakt is

Kokossubstraat komt uit de dikke bast rond de kokosnoot. Het is restmateriaal: de noot zelf gaat naar de voedselproductie, de bast wordt verwerkt tot substraat. In de winkel is kokosvezel de verzamelnaam voor alles van kokos, maar op de zak staat meestal een van drie vormen, die elk iets anders doen in de pot:

  • Kokosgruis, ook cocopeat genoemd: fijn gemalen materiaal dat goed vocht vasthoudt.
  • Lange kokosvezel (fiber): vezels die de grond luchtig houden.
  • Kokoschips: grove stukjes die zorgen dat overtollig water wegloopt.

Telers in de kas combineren die vormen om de verhouding tussen water en lucht te sturen, bijvoorbeeld grof gruis bovenin voor de beworteling en chips onderin voor de afwatering. Thuis meng je kokos om dezelfde reden door potgrond of met perliet. Kokos wordt vaak verkocht als geperst blok. Zet zo’n blok eerst in een emmer water en laat het uitzetten voordat je het gebruikt.

Kokosgrond en potgrond naast elkaar

Op het etiket lijken kokosgrond en potgrond inwisselbaar. In de pot merk je de verschillen vooral bij voeding en water.

Eigenschap

Kokos

Potgrond

Voeding

Geen

Bevat meestal meststof en kalk

Water opnemen

Makkelijker dan potgrond, ook na uitdrogen

Minder makkelijk dan kokos

Lucht bij de wortels

Blijft luchtig, ook als het nat is

Hangt af van het mengsel

Zuurgraad

Licht zuur tot bijna neutraal; meestal geen probleem, zout is het grotere risico

Door toegevoegde kalk op de juiste waarde gebracht

Wat je zelf doet

Bij elke gietbeurt voeding geven

Bijmesten als de voeding in de grond op is

Dat kokos na uitdrogen snel weer water opneemt, scheelt vooral bij planten die je af en toe vergeet. Het ontbreken van voeding is het punt waar beginners op vastlopen: een plant in pure kokos die alleen water krijgt, heeft niets om van te groeien.

Voeding en spoelen bij kokossubstraat

Ruwe kokos bevat veel zout, vooral kalium en natrium. Daarom wordt kokos voor de verkoop bewerkt, op twee manieren die op de zak staan:

  • Gewassen: met water gespoeld, zodat de losse zouten eruit zijn.
  • Gebufferd: in een oplossing met calcium gezet en daarna nagespoeld. Het calcium neemt de plek in van kalium en natrium aan de kokosdeeltjes.

Dat bufferen doet ertoe omdat kokosdeeltjes positief geladen voedingsstoffen vasthouden. Kokos die alleen gewassen is, pakt in de eerste weken calcium en magnesium uit je voedingswater en geeft er kalium en natrium voor terug, schrijft het vakblad Greenhouse Grower. Je plant krijgt dan te weinig calcium en magnesium, ook als je genoeg voeding geeft.

Staat er niet duidelijk op de zak dat de kokos gewassen is, spoel hem dan voor gebruik met schoon water en laat hem uitlekken. Geef daarna bij elke gietbeurt voeding, want er zit niets in de kokos dat je plant tussendoor kan opnemen. Kies een voeding met calcium en magnesium, zeker als de kokos niet gebufferd is.

Zaaien, stekken en kamerplanten in kokos

Voor zaaien en stekken werkt fijn kokosgruis goed. Het houdt vocht vast, zodat zaad niet uitdroogt en een stek in een vochtige maar luchtige omgeving wortels maakt. Omdat kokos geen voeding bevat, zet je de zaailing over in potgrond (verspenen) of geef je een zwakke voeding zodra hij doorgroeit. Ook basilicum en peterselie, die in het artikel over kruiden binnen kweken aan bod komen, kun je in kokos zaaien. Vergeet dan de voeding niet.

Bij kamerplanten zie je kokos vooral als deel van een mengsel. Wat in de winkel als kokos potgrond voor kamerplanten verkocht wordt, is potgrond met kokos erdoor gemengd. Die is luchtiger en neemt water beter op dan gewone potgrond. Kokos wordt ook gebruikt in hydrocultuur, als steun voor de wortels terwijl het water de voeding levert.

De nadelen van kokossubstraat

Kokos vraagt op een paar punten meer van je dan potgrond:

  • Er zit geen voeding in, dus elke gietbeurt moet voeding bevatten.
  • Slecht gewassen kokos bevat te veel zout. Dat belast jonge wortels.
  • Ongebufferde kokos houdt calcium en magnesium vast, zodat je plant tekorten krijgt.
  • Kokos komt uit de tropen. De teelt van kokosnoten, de verwerking en het transport naar Europa veroorzaken verzuring en luchtverontreiniging, blijkt uit onderzoek van Wageningen University & Research. De klimaatschade is wel lager dan die van turf.

Kies je kokos of potgrond?

Kies kokos als je zelf wilt bepalen wat je plant krijgt, als je zaait of stekt en als je een substraat wilt dat na uitdrogen weer water opneemt. Kies potgrond als je wilt dat de eerste weken voeding in de grond zit en je niet bij elke gietbeurt voeding wilt afmeten. Twijfel je, meng dan een deel kokos door je potgrond: dan krijg je de luchtigheid zonder dat je de voeding vanaf nul moet regelen.

Categorieën: Uncategorized